boeg en hekschroeven
Welke boegschroef / hekschroef moet ik kiezen?
Geschatte leestijd: 11 minuten. Met dit artikel gaan we u helpen om de juiste boeg- en of hekschroef uit te kiezen.
Onze definitie van een boeg- hekschroef
Een manoeuvreerschroef / tunnelschroef (lees boegschroef of hekschroef) is een transversale voortstuwingsinrichting ingebouwd in of gemonteerd op de boeg of achtersteven van een schip of boot om het schip wendbaarder te maken. Boegschroeven maken het aanmeren gemakkelijker. Een boeg- of een hekschroef stelt de stuurman in staat om een schip naar bakboord of stuurboord te manouvreren zonder gebruik van de hoofdmotor. Er is dus geen voorwaartse beweging nodig. Sterker nog: een boeg-, hekschroef werkt het best als de boot stilligt of zeer traag vaart . De effectiviteit van de boeg- hekschroef vermindert exponentieel met de snelheid over het water. Hoe minder snelheid dus, des te meer kracht de boeg-, hekschroef kan geven.
Waarom zou ik een boegschroef kopen?
Vroeger was de algemene opvatting dat een boeg- en/of hekschroef bedoeld was voor mensen die niet konden varen. Deze opvatting is inmiddels wel achterhaald. Een boeg- en/of een hekschroef zijn een perfect hulpmiddel bij het manoeuvreren in een haven of sluis. Zeker met harde wind. Inmiddels zijn de boegschroef en hekschroef ingeburgerd bij de watersport.
De drie voornaamste redenen om een boeg- hekschroef te kopen: veiligheid, minder stress en comfort
Een boeg- hekschroef is ideaal om comfortabel en ontspannen te varen. De boeg- en hekschroeven worden met name gebruikt bij het afmeren van de boot en bij vertrek. Geen gegil naar uw (vaar-)partner of smekende blik naar iemand op de kade. De boeg-, hekschroef is uw handige bemanningslid die altijd luistert en precies doet wat u wilt.
U heeft u controle over uw schip. Zeker in situaties waarbij veel zijwind op uw schip staat.
Welke soort tunnelschroeven zijn er?
Standaard boegschroef (elektrisch)
Uitgaande van een recreatievaartuig en de budgettaire mogelijkheden komt meer dan 80% van de schippers op een elektrische boegschroef uit. De beperking van een elektrische boegschroef zit in de gebruiksduur en de benodigde extra accucapaciteit. Een boegschroef is uitgerust met een relais die ervoor zorgt dat een boegschroef naar bakboord of naar stuurboord schakelt en een temperatuur sensor die de boeg- of hekschroef bij oververhitting uitschakelt.
De meeste boegschroeven zijn gemaakt om maximaal 2 tot 3 minuten per uur daadwerkelijk te draaien. Een standaard elektrische boegschroef het een aan/uit functionaliteit. Dat wil zeggen dat de boegschroef aan of uit gezet kan worden en niet traploos regelbaar van 0 tot 100%. Indien u daarnaar aan het zoek bent, kunt u kiezen voor een Proportionele boegschroef. Afhankelijk van het merk in combinatie met het aantal kgf (kilogram force) zitten er standaard 1 of 2 schroeven op de boegschroef. Bekijk onze boegschroeven
Elektrische boegschroeven en hekschroeven verbruiken kortstondig veel energie. De keuze voor de juiste voedingsbron is daarom erg belangrijk. Een accu met een grote koud startcapaciteit is een ideale vermogensbron voor kleinere boegschroeven. Deze systemen kunnen meestal tot drie minuten gebruikt worden zonder oververhitting.
Proportionele (PRO) boegschroef
Een standaard boegschroef kent maar twee snelheden aan of uit. Het vermogen van een proportionele boegschroef is daarentegen traploos regelbaar van 0 tot 100% . Een traploze boegschroef kunt u daardoor stiller laten werken door niet altijd “vol vermogen” te gebruiken. U kunt bijvoorbeeld de boot rustig in een sluis met de ‘hold’ functie tegen de kant aan laten drukken.
De Boothelden leveren de BOW Pro serie van Vetus. Deze serie boegschroeven is traploos regelbaar en zijn voorzien van een onderhoudsvrije motor.
Hebt u een standaard niet-proportionele boegschroef? Dan kunt u deze eventueel uitwisselen met een nieuwe BOW PRO omdat ze hetzelfde staartstuk hebben.
Bekijk onze PROportionele boegschroeven
Ignition Protected (IP) boegschroef
De combinatie van benzinemotoren en elektrische boeg- of hekschroeven kan zeer gevaarlijk zijn door de mogelijkheid van ontsteking van (benzine)damp en gassen door vonken van de elektromotor. Om deze combinatie toch mogelijk te maken zijn er ook boegschroeven ontwikkeld die voldoen aan de eisen van de norm ISO 8846 Marine (“ignition protected”).
Een Ignition Protected (IP) boegschroef is een elektrische boegschroef met kunststof behuizing. Ignition Protected boegschroeven zijn zeer geschikt voor gebruik in een extreem vochtige omgeving. Of in een omgeving met benzine dampen of andere brandbare gassen.
Bekijk onze Ignition Protected boegschroeven
Retractable boegschroef
Een retractable boegschroef is een geavanceerde intrekbare boegschroef. Een groot voordeel is dat het bij boten gebruikt kan worden die geen diepgang hebben in de boeg. Zeiljachten hebben ook vaak een retractable boegschroef omdat zeilers zo min mogelijk weerstand willen in hun onderwaterschip.
De inklapbare boegschroef wordt niet rechtstreeks aangesloten op de romp dus zijn er minder trillingen en lawaai. Bijkomend voordeel is dat er vrijwel geen aangroei is omdat de boegschroef wordt ingetrokken. Een retractable boegschroef kan ook in de achtersteven van de zeil- en motor boot geplaatst worden.
Bekijk onze retractable boegschroeven
Externe boegschroef
In plaats van een tunnelschroef kunnen motor- en zeilboten ook voor een extern gemonteerde boegschroef kiezen. Een externe boegschroef wordt aan de boeg bevestigd en is een perfecte keuze voor schepen waarin geen ruimte is voor inbouw van een tunnelsysteem.
Extern gemonteerde boegschroeven hebben een of meer propellers die worden aangedreven door een kleine omkeerbare elektromotor die in beide richtingen stuwkracht levert.
Bekijk onze retractable boegschroeven
Hekschroef
Een hekschroef is in principe hetzelfde als een boegschroef, alleen bevindt een hekschroef zich aan de achterzijde van de boot. De werking van een hekschroef is te vergelijken met een boegschroef.
Het verschil is dat de hekschroef achter in de boot zit. Als de hekschroef op de spiegel zit kan het zelfs met minder vermogen af.(kracht maal arm). Belangrijk is dus de positie van de hekschroef tunnel.
Bijna alle boegschroeven van Boothelden zijn geschikt om als hekschroef te worden gebruikt. Hekschroeven kunnen in sommige gevallen in een normale “boegschroef tunnel” geplaatst worden. Als een standaard tunnel niet past, zijn er speciale hekschroeftunnels die op de spiegel gemonteerd kunnen worden.
Indien de hekschroef niet voldoende diep geplaatst kan worden, dan is er een uitbreidingsset beschikbaar die op de hekschroef tunnel kan worden geplaatst. Deze uitbreidingsset bestaat uit kappen die boeven de hekschroef gemonteerd worden en er voor zorgen dat de hekschroef geen lucht aanzuigt.
Passen beide oplossingen niet, dan is er altijd nog de mogelijkheid om een externe Hekschroef op de spiegel te monteren.
Bekijk onze hekschroeven
Rimdrive
De Rimdrive oftewel “de stille boegschroef”. De Rimdrive propeller (de rotor) en de zogeheten stator die in de tunnelbuis is gemonteerd vormen samen de elektromotor. Tandwielen voor een haakse overbrenging zijn daardoor in dit ontwerp niet meer nodig. De combinatie van de ideaal gevormde propellerbladen met de daar omheen gelegen ring zorgt ervoor dat de Rimdrive geheel vrij is van cavitatie en daardoor nagenoeg geluidloos is.
Een rim drive motor heeft een aantal voordelen ten opzichte van andere (elektro) motoren; een bijna geluidloze boegschroef (of hekschroef) die je traploos kunt bedienen en onbeperkt mag laten draaien en vrijwel geen kans op slijtage.
Bekijk onze Rimdrive boegschroeven
Jet thruster
De Jet thruster werkt op basis van het pompen water met met een zeer stille waterpomp. Het is een boeg- en hekschroef in één, Draai de boeg, hek of ga zelfs zijwaarts! Een Jet thruster is een extreem stille Boegschroef waarbij u geen grote tunnel in de boeg nodig heeft. Er zijn geen bewegende delen onder de waterlijn waardoor het erg veilig is voor zwemmers. Geschikt voor boten met zeer weinig diepgang
Boothelden heeft nog geen Jet thruster boegschroeven online staan maar is wel dealer van Jet Thrusters van Holland Marine Parts. Als u meer informatie wilt, neem dan contact met ons op.
Denkt u dat u al de juiste keuze kunt maken?
Wij van Boothelden denken dat u nog meer informatie nodig heeft om de juiste keuze te maken. Denk hieraan aan de lengte van uw boot, de juiste kgf (kilogram force) en de keuze voor een 12V, 24V of 48V.
Welke boegschroef is geschikt voor mijn boot?
Welke kgf (kilogram force) moet ik kiezen
Bij een boegschroef geeft de kgf (kilogram force) de stuwkracht aan. Het vermogen uitgedrukt in pk is slechts een klein onderdeel om de kracht van een boegschroef te beoordelen. De diameter van de tunnelbuis, het materiaal van de romp, het aantal schroefbladen, de spoed van de schroef, aantal toeren, de reductie en de hoeveelheid vrije ruimte die in de tunnel overblijft om water weg te stuwen bepalen samen de stuwkracht in kgf. Om te bepalen welke sterkte boegschroef u nodig heeft, heeft Boothelden een globaal overzicht gemaakt om de juiste kgf te kiezen:
| 25 kgf | boten van 5,5 tot 8,5 meter |
| 35 kgf | boten van 6,5 tot 10 meter |
| 55 kgf | boten van 8,5 tot 12,5 meter |
| 60 kgf | boten van 9 tot 13 meter |
| 75 kgf | boten van 10,5 tot 15 meter |
| 95 kgf | boten van 12 tot 17 meter |
| 125 kgf / 150 kgf | boten van 14 tot 20 meter |
12 volt, 24 volt of 48 volt?
Bijna elke boegschroef kan worden geleverd in een 12V en/of 24V uitvoering. Een 24 volt uitvoering heeft het voordeel ten opzichte van een 12 volt uitvoering dat bij het zelfde vermogen de benodigde relais en kabels zo’n 50 procent lichter kunnen worden uitgevoerd. Voor grotere schepen met daarbij behorende sterkere boegschroeven komt er een moment dat een 24 volt in het voordeel is.
Als uw boordsysteem 12 volt is kun u het beste kiezen voor een 12 volt boegschroef. Dit geldt ook voor 24 volt. Mocht u, vanwege het grote vermogen uitsluitend een 24 volt boegschroef kunnen gebruiken, dan kunt u een 24 volt accupakket naast de boegschroef als voeding neerzetten. Dit pakket kunt u dan bijvoorbeeld laden met een dc-dc converter vanuit uw huidige service set of start set. Of laden met behulp van een acculader op 220 Volt via een omvormer(indien aan boord aanwezig)
Tip: vaart u elektrisch op 48 Volt en wilt u een boegschroef aanschaffen? Dan kunt U kunt het beste een 48 volt boegschroeven gebruiken. De voeding voor uw boegschroef kunt u in dat geval uit uw vaarset halen.
Nieuw bij Vetus is de BOW PRO Boosted serie: Bij de BOWB is aan de motorregelaar intern een acculader toegevoegd. Deze krijgt via een extra aansluiting 12 Volt, bijvoorbeeld van de dynamo van de voorstuwingsmotor, en laadt de 24 Volt accubank van de boegschroef. De ingebouwde lader laadt uw accu op wanneer de boegschroef niet wordt gebruikt.
Wat heb ik naast een boeg- hekschroef nog nodig?
Met de aanschaf van een boeg- hekschroef alleen bent u er nog niet. Voor de installatie van een boegschroef heeft u verschillende onderdelen nodig. Denk hierbij aan een boeg- of hekschroeftunnel, bedieningspaneel, bedieningskabel, extra accu, hoofdstroomschakelaar, accukabels, kabelogen, zekering en zekeringhouder, relais en eventueel epoxy voor montage van de tunnel in uw polyester schip.
TIP!
Weet u dat u bij Boothelden ook uw eigen boegschroefset kunt configureren? Kies uw boegschroef en stel uw persoonlijke boegschroefset samen. Zo weet u zeker dat u compleet bent, de juiste artikelen heeft gekozen en niet te veel betaald.
Boeg- hekschroef laten inbouwen?
Er staat op internet en Youtube al veel informatie over het inbouwen van een boegschroef of hekschroef, maar wij van Boothelden begrijpen dat het best spannend is om een gat in uw boot te maken. Binnenkort zullen we een artikel schrijven met een stappenplan voor het inbouwen:
- Plaatsbepaling van de boegschroeftunnel
- Opening maken in de romp t.b.v. de boegschroeftunnel
- Lamineren of lassen van de boegschroeftunnel
- Buitenzijde romp afwerken met hechtprimer en aangroeiwerende verf
- Binnenkant afwerken met een twee componenten coating
- Aanbrengen van de accu in het voorschip
- Aansluiten van het elektrische circuit
- Inbouwen bedieningspaneel
Heeft u hulp nodig bij het inbouwen van een boegschroef?
Boothelden kan ook (gedeelte) van het werk voor uw overnemen. Wij installeren de boegschroeftunnel en u doet de rest. Of u kiest ervoor om de Boothelden de boegschroef voor u te laten inbouwen. U kunt sowieso na aanschaf altijd bellen voor inbouw advies. Wij helpen u kosteloos met telefonisch advies.
Heeft u nog steeds een vraag?
Dit artikel is geschreven als algemene uitleg over boegschroeven met als doel u een juiste keuze te laten maken. Het is niet mogelijk om alle informatie over boegschroeven in één artikel te plaatsen. Wij van Boothelden begrijpen dat u misschien nog vragen heeft. Boothelden is een onderdeel van Scheepswerf Achterbos Kok in Vinkeveen met meer dan 180 jaar ervaring. Wij zijn specialist in boegschroeven en elektrisch varen! U kunt altijd vrijblijvend contact met ons opnemen voor advies en vragen.